{"id":9854,"date":"2025-12-18T01:03:53","date_gmt":"2025-12-18T04:03:53","guid":{"rendered":"https:\/\/abefil.org.br\/?p=9854"},"modified":"2025-12-18T01:04:40","modified_gmt":"2025-12-18T04:04:40","slug":"manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/","title":{"rendered":"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO"},"content":{"rendered":"<h5>Pela garantia m\u00ednima de 2 aulas semanais em todas as s\u00e9ries e pela exig\u00eancia de licenciatura espec\u00edfica para atua\u00e7\u00e3o docente.<\/h5>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>A Filosofia e a Sociologia s\u00e3o fundamentais para a forma\u00e7\u00e3o integral da juventude brasileira. Esses componentes curriculares desenvolvem o pensamento cr\u00edtico, a autonomia intelectual, a reflex\u00e3o \u00e9tica e a compreens\u00e3o da realidade social \u2014 compet\u00eancias indispens\u00e1veis para a cidadania e para a participa\u00e7\u00e3o democr\u00e1tica.<\/p>\n<p>Apesar da import\u00e2ncia reconhecida pela Lei n\u00ba 11.684\/2008, que tornou obrigat\u00f3ria a oferta de Filosofia e Sociologia no Ensino M\u00e9dio, o pa\u00eds viveu retrocessos significativos ap\u00f3s a Reforma do Ensino M\u00e9dio (Lei n\u00ba 13.415\/2017), que reduziu a carga hor\u00e1ria, flexibilizou a oferta e fragilizou as condi\u00e7\u00f5es de trabalho docente. Isso resultou na diminui\u00e7\u00e3o de aulas, substitui\u00e7\u00e3o por conte\u00fados alheios \u00e0s \u00e1reas, redu\u00e7\u00e3o de concursos, demiss\u00f5es e contrata\u00e7\u00e3o de docentes sem forma\u00e7\u00e3o adequada.<\/p>\n<p>A aprova\u00e7\u00e3o da Lei n\u00ba 14.945\/2024 representou um avan\u00e7o ao incluir Filosofia e Sociologia na Forma\u00e7\u00e3o Geral B\u00e1sica, mas ainda n\u00e3o assegura sua obrigatoriedade em todas as s\u00e9ries, nem define carga hor\u00e1ria m\u00ednima ou a exig\u00eancia de licenciatura espec\u00edfica. Essa lacuna tem permitido interpreta\u00e7\u00f5es equivocadas que prejudicam a qualidade do ensino e a forma\u00e7\u00e3o dos estudantes.<\/p>\n<p>Diante disso, defendemos:<\/p>\n<ul>\n<li>A obrigatoriedade da oferta de Filosofia e Sociologia, com no m\u00ednimo duas aulas semanais em todas as s\u00e9ries do Ensino M\u00e9dio;<\/li>\n<li>A exig\u00eancia de licenciatura espec\u00edfica para o exerc\u00edcio da doc\u00eancia nessas \u00e1reas;<\/li>\n<li>A realiza\u00e7\u00e3o de concursos p\u00fablicos regulares para provimento de vagas efetivas;<\/li>\n<li>Programas permanentes de forma\u00e7\u00e3o continuada;<\/li>\n<li>Monitoramento nacional da oferta e carga hor\u00e1ria, para assegurar o cumprimento da legisla\u00e7\u00e3o e evitar retrocessos.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Leia o manifesto na \u00edntegra, assinado por diversas entidades que est\u00e3o conosco nessa batalha:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n    <div class='wp-block-pdfp-pdf-poster  alignnone' id='block-2'\n        data-attributes='{&quot;uniqueId&quot;:&quot;pdf-poster1&quot;,&quot;file&quot;:&quot;https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/ca5b6c43526c40afa9f23eebee33e766.pdf&quot;,&quot;title&quot;:&quot;MANIFESTO EM DEFESA DO ENSINO DE FILOSOFIA E SOCIOLOGIA&quot;,&quot;height&quot;:{&quot;desktop&quot;:&quot;842px&quot;,&quot;tablet&quot;:&quot;700px&quot;,&quot;mobile&quot;:&quot;400px&quot;},&quot;width&quot;:{&quot;desktop&quot;:&quot;100%&quot;,&quot;tablet&quot;:&quot;100%&quot;,&quot;mobile&quot;:&quot;100%&quot;},&quot;print&quot;:true,&quot;showName&quot;:false,&quot;downloadButton&quot;:true,&quot;downloadButtonText&quot;:&quot;Download File&quot;,&quot;fullscreenButton&quot;:&quot;1&quot;,&quot;fullscreenButtonText&quot;:&quot;Tela Cheia&quot;,&quot;newWindow&quot;:false,&quot;actionsPosition&quot;:&quot;top&quot;,&quot;protect&quot;:false,&quot;btnStyles&quot;:{&quot;background&quot;:&quot;#1e73be&quot;,&quot;color&quot;:&quot;#ffffff&quot;,&quot;fontSize&quot;:&quot;1rem&quot;,&quot;padding&quot;:{&quot;top&quot;:10,&quot;right&quot;:20,&quot;bottom&quot;:10,&quot;left&quot;:20}},&quot;socialShare&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;facebook&quot;:true,&quot;twitter&quot;:true,&quot;linkedin&quot;:true,&quot;pinterest&quot;:true,&quot;position&quot;:&quot;top&quot;},&quot;align&quot;:&quot;none&quot;,&quot;alignment&quot;:&quot;left&quot;,&quot;titleFontSize&quot;:&quot;16px&quot;,&quot;onlyPDF&quot;:false,&quot;defaultBrowser&quot;:false,&quot;thumbMenu&quot;:false,&quot;sidebarOpen&quot;:false,&quot;initialPage&quot;:0,&quot;alert&quot;:false,&quot;lastVersion&quot;:false,&quot;hrScroll&quot;:false,&quot;isHideRightToolbar&quot;:false,&quot;additional&quot;:{&quot;ID&quot;:&quot;&quot;,&quot;Class&quot;:&quot;&quot;,&quot;CSS&quot;:&quot;&quot;},&quot;adobeEmbedder&quot;:&quot;default&quot;,&quot;adobeOptions&quot;:{&quot;showDownloadPDF&quot;:true,&quot;showPrintPDF&quot;:true,&quot;showAnnotationTools&quot;:true,&quot;showFullScreen&quot;:false,&quot;embedMode&quot;:&quot;SIZED_CONTAINER&quot;},&quot;popupOptions&quot;:{&quot;enabled&quot;:false,&quot;triggerType&quot;:&quot;button&quot;,&quot;image&quot;:&quot;&quot;,&quot;imagePdfIcon&quot;:true,&quot;imageHeight&quot;:&quot;200px&quot;,&quot;imageWidth&quot;:&quot;300px&quot;,&quot;text&quot;:&quot;Open PDF&quot;,&quot;btnStyle&quot;:{&quot;background&quot;:&quot;#2271b1&quot;,&quot;color&quot;:&quot;#fff&quot;,&quot;fontSize&quot;:&quot;16px&quot;,&quot;padding&quot;:{&quot;top&quot;:10,&quot;right&quot;:20,&quot;bottom&quot;:10,&quot;left&quot;:10}}},&quot;popupBtnStyle&quot;:{&quot;background&quot;:&quot;#2271b1&quot;,&quot;color&quot;:&quot;#fff&quot;,&quot;padding&quot;:{&quot;top&quot;:10,&quot;right&quot;:20,&quot;bottom&quot;:10,&quot;left&quot;:10}},&quot;popupBtnText&quot;:&quot;Open Document&quot;,&quot;CSS&quot;:&quot;&quot;,&quot;pmsContentRestriction&quot;:{&quot;subscription_plans&quot;:[],&quot;display_to&quot;:&quot;all&quot;,&quot;not_subscribed&quot;:false,&quot;show_logged_out&quot;:false,&quot;enable_message_logged_in&quot;:false,&quot;enable_message_logged_out&quot;:false,&quot;message_logged_in&quot;:&quot;&quot;,&quot;message_logged_out&quot;:&quot;&quot;,&quot;panel_open&quot;:false},&quot;TrpContentRestriction&quot;:{&quot;restriction_type&quot;:&quot;exclude&quot;,&quot;selected_languages&quot;:[],&quot;panel_open&quot;:true},&quot;wppbContentRestriction&quot;:{&quot;user_roles&quot;:[],&quot;users_ids&quot;:&quot;&quot;,&quot;display_to&quot;:&quot;all&quot;,&quot;enable_message_logged_in&quot;:false,&quot;enable_message_logged_out&quot;:false,&quot;message_logged_in&quot;:&quot;&quot;,&quot;message_logged_out&quot;:&quot;&quot;,&quot;panel_open&quot;:false},&quot;isPremium&quot;:false}'\n        style=\"text-align: left\">\n                    <div class=\"pdfp_loading_placeholder\"\n                style=\"height: 842px; width: 100%; display: flex; align-items: center; justify-content: center; background: #f5f5f5; border: 1px solid #ddd;\">\n                <p>Loading Viewer...<\/p>\n            <\/div>\n            <\/div>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n\n    <div class=\"xs_social_share_widget xs_share_url after_content \t\tmain_content  wslu-style-1 wslu-share-box-shaped wslu-fill-colored wslu-none wslu-share-horizontal wslu-theme-font-no wslu-main_content\">\n\n\t\t\n        <ul>\n\t\t\t        <\/ul>\n    <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pela garantia m\u00ednima de 2 aulas semanais em todas as s\u00e9ries e pela exig\u00eancia de licenciatura espec\u00edfica para atua\u00e7\u00e3o docente. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9890,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[59,188,57],"tags":[369,313,368,367],"class_list":["post-9854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news_acoes","category-coluna_abefil","category-news","tag-aulas","tag-ensino-medio","tag-filosofia-sociologia","tag-manifesto"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO - ABEFil<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/abefil.org.br\/en\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO - ABEFil\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pela garantia m\u00ednima de 2 aulas semanais em todas as s\u00e9ries e pela exig\u00eancia de licenciatura espec\u00edfica para atua\u00e7\u00e3o docente. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/abefil.org.br\/en\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ABEFil\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-18T04:03:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-18T04:04:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1005\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"ABEFil\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"ABEFil\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"ABEFil\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2f58fb8c5f982fd5b778ee35a4432d1e\"},\"headline\":\"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO\",\"datePublished\":\"2025-12-18T04:03:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-18T04:04:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/\"},\"wordCount\":342,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg\",\"keywords\":[\"Aulas\",\"Ensino M\u00e9dio\",\"Filosofia &amp; Sociologia\",\"Manifesto\"],\"articleSection\":[\"A\u00e7\u00f5es ABEFil\",\"Coluna ABFEil\",\"Not\u00edcias da \u00c1rea\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/\",\"name\":\"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO - ABEFil\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-18T04:03:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-12-18T04:04:40+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg\",\"width\":1800,\"height\":1005},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/2025\\\/12\\\/18\\\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/\",\"name\":\"ABEFil\",\"description\":\"Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#organization\",\"name\":\"ABEFil - Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia\",\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/7533e7cab63122fe1218acce0cca61ba.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/11\\\/7533e7cab63122fe1218acce0cca61ba.png\",\"width\":500,\"height\":500,\"caption\":\"ABEFil - Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/abefilosofia\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/2f58fb8c5f982fd5b778ee35a4432d1e\",\"name\":\"ABEFil\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/6d31c9a003cb06f5ecc39829317cd8f5-96x96.png\",\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/6d31c9a003cb06f5ecc39829317cd8f5-96x96.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/6d31c9a003cb06f5ecc39829317cd8f5-96x96.png\",\"caption\":\"ABEFil\"},\"description\":\"A Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia (ABEFil) \u00e9 uma entidade que congrega profissionais e pesquisadores\\\/as do Ensino de Filosofia, em todas as suas perspectivas e em todos os n\u00edveis, da educa\u00e7\u00e3o b\u00e1sica \u00e0 p\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o. Saiba mais de nossa hist\u00f3ria em \\\"Sobre N\u00f3s\\\" e seja nosso associado para ajudar na luta por maior carga hor\u00e1ria do Ensino de Filosofia, mais valoriza\u00e7\u00e3o das\\\/os professoras\\\/es e um sistema de ensino mais inclusivo e de forma\u00e7\u00e3o humana integral. Entre em \\\"Associe-se\\\", selecione seu Plano e cadastre-se para fazer parte desse sonho.\",\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/abefil.org.br\\\/en\\\/author\\\/abefil\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO - ABEFil","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO - ABEFil","og_description":"Pela garantia m\u00ednima de 2 aulas semanais em todas as s\u00e9ries e pela exig\u00eancia de licenciatura espec\u00edfica para atua\u00e7\u00e3o docente. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/","og_site_name":"ABEFil","article_published_time":"2025-12-18T04:03:53+00:00","article_modified_time":"2025-12-18T04:04:40+00:00","og_image":[{"width":1800,"height":1005,"url":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"ABEFil","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"ABEFil","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/"},"author":{"name":"ABEFil","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#\/schema\/person\/2f58fb8c5f982fd5b778ee35a4432d1e"},"headline":"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO","datePublished":"2025-12-18T04:03:53+00:00","dateModified":"2025-12-18T04:04:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/"},"wordCount":342,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg","keywords":["Aulas","Ensino M\u00e9dio","Filosofia &amp; Sociologia","Manifesto"],"articleSection":["A\u00e7\u00f5es ABEFil","Coluna ABFEil","Not\u00edcias da \u00c1rea"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/","url":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/","name":"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO - ABEFil","isPartOf":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg","datePublished":"2025-12-18T04:03:53+00:00","dateModified":"2025-12-18T04:04:40+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#primaryimage","url":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg","contentUrl":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/6492f0da9462e4302f3df131d17a691f.jpg","width":1800,"height":1005},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/2025\/12\/18\/manifesto-em-defesa-do-ensino-de-filosofia-e-sociologia-no-ensino-medio\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/abefil.org.br\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Manifesto em Defesa do Ensino de Filosofia e Sociologia no ENSINO M\u00c9DIO"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#website","url":"https:\/\/abefil.org.br\/","name":"ABEFil","description":"Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia","publisher":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/abefil.org.br\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#organization","name":"ABEFil - Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia","url":"https:\/\/abefil.org.br\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/7533e7cab63122fe1218acce0cca61ba.png","contentUrl":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/7533e7cab63122fe1218acce0cca61ba.png","width":500,"height":500,"caption":"ABEFil - Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia"},"image":{"@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.instagram.com\/abefilosofia\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/#\/schema\/person\/2f58fb8c5f982fd5b778ee35a4432d1e","name":"ABEFil","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/6d31c9a003cb06f5ecc39829317cd8f5-96x96.png","url":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/6d31c9a003cb06f5ecc39829317cd8f5-96x96.png","contentUrl":"https:\/\/abefil.org.br\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/6d31c9a003cb06f5ecc39829317cd8f5-96x96.png","caption":"ABEFil"},"description":"A Associa\u00e7\u00e3o Brasileira de Ensino de Filosofia (ABEFil) \u00e9 uma entidade que congrega profissionais e pesquisadores\/as do Ensino de Filosofia, em todas as suas perspectivas e em todos os n\u00edveis, da educa\u00e7\u00e3o b\u00e1sica \u00e0 p\u00f3s-gradua\u00e7\u00e3o. Saiba mais de nossa hist\u00f3ria em \"Sobre N\u00f3s\" e seja nosso associado para ajudar na luta por maior carga hor\u00e1ria do Ensino de Filosofia, mais valoriza\u00e7\u00e3o das\/os professoras\/es e um sistema de ensino mais inclusivo e de forma\u00e7\u00e3o humana integral. Entre em \"Associe-se\", selecione seu Plano e cadastre-se para fazer parte desse sonho.","sameAs":["https:\/\/abefil.org.br\/"],"url":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/author\/abefil\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9854","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9854"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9854\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9891,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9854\/revisions\/9891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9854"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9854"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/abefil.org.br\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9854"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}